Średniowiecze
ok. 500–1500: chłopi pańszczyźniani, rycerze, mnisi, zaraza i pielgrzymki
Średniowiecze w Europie trwa mniej więcej od upadku zachodniego cesarstwa rzymskiego około 500 roku do około 1500 roku. Nie były to jednolite „wieki ciemne”: w tym czasie powstawały nowe miasta i uniwersytety, gotyckie katedry i dalekosiężny handel, ale też toczyły się wojny i krucjaty, a co jakiś czas przychodził głód.
Większość ludzi pracowała na roli. Wielu było chłopami pańszczyźnianymi, przypisanymi do majątku pana i winnymi mu robocizny lub płodów rolnych, a większość władzy skupiała niewielka elita szlachty i duchowieństwa. Od XI wieku rosły miasta, a z nimi nowe zajęcia: kupcy, rzemieślnicy zrzeszeni w cechach, karczmarze i wędrowni grajkowie.
Czarna śmierć z lat 1347–1351 zabiła według szacunków od jednej trzeciej do połowy mieszkańców Europy. Jej skutki, od braku rąk do pracy po nowy stosunek do śmierci i wiary, ukształtowały późne średniowiecze, do którego należy wiele z tych żyć.
