Elasmoterium

„Syberyjski jednorożec”

Elasmotherium sibiricum był olbrzymim nosorożcem, mierzącym około 4,5 m i ważącym szacunkowo około 3,5–4,5 tony. Najsłynniejszą cechą jest ogromny kostny guz na czole, zwykle interpretowany jako podstawa jednego dużego rogu zbudowanego z keratyny. Sam róg nigdy nie został znaleziony, więc jego rozmiar i kształt nie są znane, choć rekonstrukcje często pokazują go jako metrowy lub dłuższy.

Elasmoterium było tylko dalekim krewnym nosorożców włochatych i współczesnych; jego linia oddzieliła się od nich dziesiątki milionów lat temu. Z boku głowa wyglądałaby dość dziwnie: długa, z kostnym guzem wysoko na czole, a nie na nosie.

Wypas na suchym stepie

Zęby były wysokie, z pofałdowanym szkliwem i stale rosły, co pozwalało rozcierać szorstkie, suche trawy pełne pyłu. Pasłbyś się na otwartych stepach dzisiejszego Kazachstanu, południowej Rosji i sąsiednich regionów, z głową nisko przy ziemi. Rozmiary odstraszałyby większość drapieżników, choć lwy i hieny jaskiniowe oraz ludzie mogli polować na młode osobniki.

Z nisko opuszczoną głową i długimi nogami mogłeś w razie potrzeby poruszać się dość szybko, choć nie byłeś stworzony do sprintu. Róg mógł służyć do pokazów, obrony albo rozgrzebywania ziemi w poszukiwaniu korzeni i wody, ale żadnej z tych funkcji nie da się potwierdzić. Dla młodych osobników bezpieczeństwo zapewniała bliskość matki.

Dłużej, niż sądzono

Długo uważano, że elasmoterium wymarło około 200 000 lat temu. Badanie z 2018 roku, oparte na datowaniu radiowęglowym, wykazało, że gatunek przetrwał co najmniej do 39 000 lat temu, czyli żył równocześnie z ludźmi współczesnymi w Eurazji. Jego schyłek wiąże się raczej ze zmianami klimatu, które dotknęły suche stepy, niż z polowaniami. Najmłodsze szczątki pochodzą z Kazachstanu i południowej Rosji, a nowe datowania pomagają lepiej zrozumieć, jak zmieniał się step pod koniec epoki lodowcowej.