Spinozaur
Jako spinozaur spędzałbyś dni nad wielkimi rzekami kredowej Afryki – z krokodylim pyskiem wymierzonym w wodę i żaglem na grzbiecie widocznym z daleka.
Rzeki pełne olbrzymów
Żyjesz około 100–94 milionów lat temu w rozległej krainie rzek i delt, gdzie dziś rozciąga się Sahara; jej ślady przetrwały w marokańskich warstwach Kem Kem i w Egipcie. W wodzie roi się od wielkich ryb – przypominającego piłę Onchopristisa, olbrzymich dwudysznych i latimerii. Brzegi dzielisz z innymi drapieżnikami, m.in. karcharodontozaurem.
Czaszka jest długa i niska, a stożkowate, zazębiające się zęby świetnie trzymają śliską zdobycz. Długość szacuje się na około 14 metrów, ale co do masy ciała badacze podają wartości bardzo od siebie odległe. Nozdrza leżą daleko z tyłu pyska, dzięki czemu możesz oddychać, trzymając koniec szczęk w wodzie. Drobne otworki na czubku pyska mogły mieścić receptory nacisku, wyczuwające ruchy ryb, jak u krokodyli. Tylne nogi są krótkie w porównaniu z innymi olbrzymimi teropodami – to kolejna rzecz, o którą toczy się spór.
Pływak czy brodziec?
To jeden z najgorętszych sporów współczesnej paleontologii. Praca z 2020 roku opisała wysoki, wiosłowaty ogon i uznała spinozaura za pływaka napędzanego ogonem; badanie z 2022 roku, oparte na gęstości kości, sugerowało żerowanie pod wodą. Krytycy odpowiadają, że żagiel czynił zwierzę niestabilnym w wodzie i że bardziej przypominało ono gigantyczną czaplę, brodzącą na płyciznach. Pewne jest silne związanie z wodą – ile czasu spinozaur spędzał całkiem zanurzony, pozostaje otwartą kwestią.
Skamieniałość, która spłonęła w nalocie
Pierwsze kości spinozaura zebrano w Egipcie, a opisał je Ernst Stromer w 1915 roku. Zniszczył je nalot aliantów na muzeum w Monachium w kwietniu 1944 roku. Przez dziesięciolecia wygląd zwierzęcia odtwarzano z rysunków i zdjęć Stromera, aż nowe znaleziska z Maroka, publikowane od 2014 roku, dały pełniejszy obraz. Żagiel tworzyły wyrostki kręgów sięgające ok. 1,6 metra; najczęściej przyjmuje się, że służył do pokazów.
