Salmonella
Jako Salmonella podróżujesz po świecie w jelitach kurczaków, na skorupkach jaj i w terrariach żółwi, czekając na posiłek, który trochę za krótko był na ogniu.
Jeden rodzaj, tysiące twarzy
Salmonella to bakteria w kształcie pałeczki, krewna E. coli. Dzieli się tylko na dwa gatunki, ale jeden z nich, Salmonella enterica, obejmuje ponad 2500 serotypów różniących się cząsteczkami na powierzchni komórki. Większość żyje w jelitach zwierząt – drobiu, świń, bydła, a szczególnie gadów – często nie wywołując u nich choroby. Nazwa upamiętnia amerykańskiego weterynarza Daniela Salmona, choć bakterię w 1885 roku wyizolował głównie jego asystent Theobald Smith.
Masz wici do pływania i molekularną strzykawkę, tzw. system sekrecji typu III, którą wstrzykujesz białka do komórek jelita i nakłaniasz je, by cię wchłonęły. Kwas żołądkowy zabija wiele twoich towarzyszek, dlatego do zakażenia zwykle potrzeba ich sporo naraz.
Co robi ludziom
Większość zakażeń u ludzi to salmonelloza nietyfusowa: biegunka, gorączka i bóle brzucha, które zaczynają się od około 6 godzin do 6 dni po zjedzeniu skażonego jedzenia. Zwykle mija sama po 4–7 dniach, choć niemowlęta, osoby starsze i z osłabioną odpornością częściej potrzebują pomocy lekarza. Dur brzuszny to inna, poważniejsza choroba, wywoływana przez serotyp Typhi, który żyje wyłącznie u ludzi i szerzy się przez skażoną wodę. Leczy się go antybiotykami, a zapobiegają mu szczepienia i dobra sanitacja.
Jak kończy się podróż
Salmonella nie przeżywa porządnej obróbki termicznej. Drób dogotowany do co najmniej 74–75 °C w środku, surowe mięso trzymane z dala od gotowych potraw i mycie rąk po kontakcie z gadami niweczą większość twoich planów. Szczepienie kur niosek wyraźnie zmniejszyło liczbę ognisk związanych z jajami w kilku krajach Europy. Jeśli jednak dotrzesz do jelita, spędzisz tam kilka dni, zanim zostaniesz wydalona. Nieliczni ludzie stają się długotrwałymi nosicielami – najsłynniejszą była kucharka Mary Mallon, zwana Tyfusową Mary, z Nowego Jorku początku XX wieku.
