Bocian biały
Jako bocian lato spędzałbyś, klekocząc na gnieździe na dachu polskiej stodoły, a jesień – szybując tysiące kilometrów do Afryki, prawie nie machając skrzydłami.
Ptak, który wybrał ludzi
Bocian biały (Ciconia ciconia) gniazduje w Europie, Afryce Północnej i zachodniej Azji, a Polska ma jedną z największych populacji lęgowych – szacowaną na około 40–50 tysięcy par. Mierzyłbyś około metra wysokości, miał mniej więcej dwa metry rozpiętości skrzydeł, białe upierzenie z czarnymi lotkami oraz czerwony dziób i nogi. Bociany gnieżdżą się na dachach, kominach, wieżach kościołów i coraz częściej na specjalnych platformach na słupach energetycznych. Często wracają do tego samego gniazda, które przez lata może ważyć setki kilogramów.
Dorosłe bociany są niemal nieme. Partnera witasz, odrzucając głowę do tyłu i głośno klekocząc dziobem – ten dźwięk słychać w kwietniu w niejednej polskiej wsi.
Mokre łąki i polowanie piechotą
Polujesz pieszo, krocząc powoli po podmokłych łąkach, pastwiskach i świeżo skoszonych lub zaoranych polach. Zjadasz nornice, żaby, dżdżownice, duże owady, jak koniki polne i chrząszcze, a także ryby, węże i jaszczurki. Para składa zwykle trzy–pięć jaj, wysiadywanych przez oboje rodziców przez około miesiąc, a młode opuszczają gniazdo po mniej więcej dwóch miesiącach. W suche lata, gdy brakuje pokarmu, rodzice potrafią wyrzucić z gniazda słabsze pisklę.
Daleka droga na południe
W sierpniu bociany zbierają się w stada i ruszają do Afryki. Szybujesz dzięki kominom termicznym – wznoszącym się prądom ciepłego powietrza – więc unikasz długich przelotów nad morzem. Bociany ze wschodniej Europy, w tym z Polski, lecą przez Bosfor i Bliski Wschód do Afryki Wschodniej i Południowej; trasa może przekraczać 10 tysięcy kilometrów w jedną stronę. Populacje zachodnie przelatują przez Gibraltar. Zagrażają ci linie energetyczne, polowania, susze i pestycydy. Bocian może przeżyć ponad 20 lat, choć wiele ptaków ginie w pierwszym roku życia. W 1822 roku w Niemczech upolowano bociana ze strzałą afrykańską w szyi – wczesny dowód na to, gdzie bociany zimują.
