Postozuch

Władca triasowych równin

Postozuch żył ok. 220–205 mln lat temu, w późnym triasie, na równinach zalewowych zachodniej Pangei – na terenie dzisiejszego Teksasu, Nowego Meksyku i Arizony; drugi gatunek, P. alisonae, pochodzi z Karoliny Północnej, leżącej wówczas po wschodniej stronie tego samego superkontynentu. Nazwę nadał mu w 1985 r. Sankar Chatterjee na cześć miasteczka Post w Teksasie, w pobliżu którego znaleziono pierwsze szczątki. Należał do pseudozuchów, czyli archozaurów z linii krokodyli – jego najbliższymi żyjącymi krewnymi są więc krokodyle, a nie ptaki. W wielu triasowych ekosystemach to właśnie pseudozuchy, a nie dinozaury, były dominującymi dużymi zwierzętami.

Polskiego czytelnika może zainteresować, że podobny wielki drapieżnik żył w późnym triasie na Śląsku – smok wawelski (Smok wawelskii) z Lisowic, opisany w 2012 r. Jego pokrewieństwa wciąż są przedmiotem dyskusji.

Na dwóch nogach czy na czterech?

Postozuch osiągał ok. 4–5 m długości, miał wysoką czaszkę, ząbkowane zęby jak ostrza i rząd kostnych płytek wzdłuż grzbietu. Przednie kończyny były wyraźnie krótsze od tylnych i badacze długo spierali się, czy chodził na dwóch nogach, na czterech, czy zmieniał sposób poruszania się. Spór nie jest rozstrzygnięty; część badaczy uważa, że przynajmniej okresowo potrafił stać lub chodzić wyprostowany na tylnych łapach. Pierwotny zbiór jego kości okazał się mieszaniną szczątków kilku różnych zwierząt – częsty problem w dawnych kamieniołomach.

Kto był w menu

Ofiarami były dicynodonty, np. duży, dziobaty Placerias, opancerzone roślinożerne aetozaury, a także wczesne dinozaury, wtedy jeszcze niewielkie i stosunkowo nieliczne. W okolicy żołądka okazu P. alisonae znaleziono szczątki kilku innych zwierząt, w tym małego dicynodonta.

Jego epoka skończyła się źle: podczas masowego wymierania na przełomie triasu i jury, ok. 201 mln lat temu, zniknęła większość dużych pseudozuchów, a scenę przejęły dinozaury.