Kura

Ptak dżungli na podwórku

Kura domowa pochodzi głównie od kura bankiwa z lasów Azji Południowej i Południowo-Wschodniej, udomowionego może 3500–4000 lat temu – początkowo być może raczej do walk i obrzędów niż dla jedzenia. W każdej chwili żyje na świecie ponad 20 miliardów kur, co czyni je najliczniejszym ptakiem na Ziemi. Wiejska kura z polskiego podwórka bywa mieszańcem, który swobodnie grzebie w obejściu; kury nioski z ferm to wyspecjalizowane mieszańce towarowe, brązowe albo białe, ważące około 1,5–2 kg.

Widzisz dobrze kolory, łącznie z ultrafioletem, i masz niemal panoramiczne pole widzenia. Silnymi łapami grzebiesz w ziemi w poszukiwaniu nasion, owadów, dżdżownic i drobnych kamyków, które połykasz, by żołądek mięśniowy mógł rozcierać pokarm.

Hierarchia dziobania i kąpiele w piasku

Pojęcie hierarchii dziobania pochodzi właśnie od kur: norweski zoolog Thorleif Schjelderup-Ebbe opisał ją na początku lat 20. XX wieku. Każda kura wie, które ptaki może odpędzić od jedzenia, a których musi unikać. Kury mają też silne potrzeby behawioralne: kąpią się w suchym piasku lub ziemi, by oczyścić pióra, nocują na grzędach i szukają ustronnego gniazda do zniesienia jaja.

Współczesna nioska znosi około 300 jaj rocznie, znacznie więcej niż jej dzika przodkini, która składa ich kilkanaście. Bez koguta jaja są po prostu niezapłodnione. Kury porozumiewają się dziesiątkami różnych głosów, w tym osobnymi sygnałami alarmowymi przed drapieżnikiem z powietrza i z ziemi.

Gdzie upłynie twoje życie

W UE klatki bateryjne są zakazane od 2012 roku, ale dozwolone pozostały klatki ulepszone, a także chów ściółkowy, wolnowybiegowy i ekologiczny. Wskazuje to pierwsza cyfra kodu na skorupce: 0 – ekologiczny, 1 – wolny wybieg, 2 – ściółkowy, 3 – klatkowy. Nioski z ferm trafiają zwykle do uboju w wieku około 18 miesięcy, gdy spada nieśność. Kura z przydomowego kurnika może pożyć 5–8 lat albo dłużej, jeśli nie dopadną jej lis, kuna, jastrząb czy ptasia grypa. Brojlery, czyli kurczęta mięsne, żyją zaledwie około sześciu tygodni.