Nietoperz karlik

Widzieć uszami

Małe nietoperze polskich miast i lasów to często karliki: karlik malutki (Pipistrellus pipistrellus) i jego niemal bliźniak, karlik drobny, który dopiero w latach 90. XX wieku został uznany za odrębny gatunek – głównie po wysokości głosu. Ważyłbyś około 4–8 g przy rozpiętości skrzydeł ok. 20 cm. Skrzydła to skóra rozpięta między niezwykle wydłużonymi kośćmi palców.

O zmierzchu opuszczasz kryjówkę i polujesz na latające owady, używając echolokacji: wydajesz szybkie ultradźwiękowe sygnały i z echa odczytujesz wielkość, odległość i ruch ofiary. Tuż przed chwytem sygnały przyspieszają w tzw. brzęczenie łowieckie. Karlik potrafi złowić w ciągu nocy tysiące muszek i komarów. Nietoperze nie są ślepe – po prostu słuch zastępuje im to, czego w ciemności nie zrobią oczy.

Gdzie śpisz

Karliki ukrywają się w szczelinach: za okładzinami ścian, pod dachówkami, w pustkach murów domów i kościołów, w dziuplach i budkach dla nietoperzy. Wczesnym latem samice tworzą kolonie rozrodcze liczące od kilkudziesięciu do kilkuset osobników. Każda rodzi jedno młode, czasem bliźnięta. Maluch przyczepia się do matki, pije mleko i po trzech–czterech tygodniach zaczyna latać.

Jesienią nietoperze kopulują i tyją. Zimę przesypiają w odrętwieniu w chłodnych, osłoniętych miejscach: piwnicach, starych fortach, jaskiniach i szczelinach budynków. Temperatura ciała spada niemal do temperatury otoczenia, serce bije znacznie wolniej, a każde zbędne przebudzenie spala cenne zapasy tłuszczu. Dlatego tak ważne jest, by nie niepokoić zimujących nietoperzy.

Pod ochroną, ale bezbronny

Wszystkie gatunki nietoperzy są w Polsce i całej Unii Europejskiej ściśle chronione. Największe zagrożenia to utrata kryjówek podczas remontów i ocieplania budynków, ubywanie owadów, koty, sowy, turbiny wiatrowe i środki do impregnacji drewna. Jak na tak małego ssaka karlik żyje zaskakująco długo: zwykle cztery–pięć lat, a znane są obrączkowane osobniki ponad dziesięcioletnie.