Bóbr europejski
Jako bóbr należałbyś do nielicznych zwierząt, które przebudowują cały krajobraz – zalewając dolinę tylko dlatego, że wolisz mieć drzwi wejściowe pod wodą.
Gryzoń stworzony do wody
Bóbr europejski (Castor fiber) to największy gryzoń Europy: dorosłe osobniki ważą około 18–30 kg i mierzą mniej więcej metr razem z płaskim, łuskowatym ogonem zwanym kielnią. Miałbyś błony pławne na tylnych łapach, zastawki zamykające uszy i nozdrza, przezroczyste powieki chroniące oczy pod wodą i wargi, które zamykają się za siekaczami, więc możesz gryźć pod wodą, nie zachłystując się.
Siekacze rosną przez całe życie i są pomarańczowe, bo szkliwo zawiera żelazo, które je utwardza. Zamieszkiwałbyś rzeki, strumienie, jeziora i mokradła, jedząc korę, gałązki i liście wierzb, osik i topoli, a latem także rośliny wodne i zioła.
Inżynier na nocnej zmianie
Bobry są aktywne głównie nocą. Drzewo ścinasz, wygryzając wokół pnia stożkowate wcięcie, potem obcinasz gałęzie i ciągniesz je do wody. Gdzie jest za płytko, budujesz tamy z drewna, mułu i kamieni, by podnieść poziom wody – wejście do domu ma być zawsze zanurzone i bezpieczne przed drapieżnikami. Domem jest nora wykopana w brzegu albo żeremie, czyli kopiec z gałęzi i mułu z suchą komorą nad lustrem wody.
Przed zimą zatapiasz przy żeremiu zapas gałęzi, z którego żywisz się pod lodem. Bobrowe rozlewiska zatrzymują osady, łagodzą powodzie i tworzą siedliska dla ryb, płazów, owadów i ptaków.
Rodzina, zapach i przetrwanie
Bobry żyją w rodzinach: monogamiczna para z młodymi z bieżącego i poprzedniego roku. Wiosną rodzą się zwykle dwa–cztery młode. Około drugiego roku życia odchodzą, by znaleźć własne terytorium, które znakuje się strojem bobrowym – pachnącą wydzieliną. Bobry tępiono dla futra i tego właśnie stroju, aż około 1900 roku przetrwało ich może 1200 w kilku izolowanych populacjach. Ochrona i reintrodukcje przyniosły spektakularny powrót; w Polsce żyje dziś znacznie ponad 100 tysięcy bobrów. Na wolności dożywają mniej więcej 7–10 lat, a zagrażają im wilki, samochody, powodzie i konflikty z właścicielami gruntów.
