Ramforynch

Laguny wśród wysp

Około 150 mln lat temu południowe Niemcy były archipelagiem niskich wysp na ciepłym, płytkim morzu. Między rafami leżały spokojne, przesolone laguny o ubogich w tlen wodach przydennych – martwe zwierzęta, które tam opadły, nie były rozwlekane przez padlinożerców. Powstały w ten sposób drobnoziarnisty wapień z Solnhofen i Eichstätt, przez stulecia używany w litografii, zachował ramforynchy z niezwykłą dokładnością, czasem nawet z błonami lotnymi i chorągiewką ogona.

Dinozaurem byś nie był – pterozaury to odrębna grupa gadów. Za to w pobliżu mógł trzepotać archeopteryks, wczesny ptak, a więc formalnie mały dinozaur.

Pułapka na ryby

Ramforynch należał do wczesnych, długoogoniastych pterozaurów. Jego szczęki uzbrojone były w długie, zachodzące na siebie zęby skierowane do przodu – świetny chwytak na śliską zdobycz – a okazy z resztkami ryb w jamie ciała potwierdzają jadłospis. Rozpiętość skrzydeł wahała się od ok. 30 cm u młodych do ok. 1,8 m u rzadkich największych dorosłych. Sztywny ogon kończyła płetewka, która mogła pomagać w sterowaniu i zmieniała kształt wraz z wiekiem.

Dorastanie na własną rękę

Badania tkanki kostnej wskazują, że ramforynchy rosły wolniej niż ptaki i osiągały dorosłe rozmiary w ciągu kilku lat. Młode prawdopodobnie wcześnie zaczynały latać, więc jako pisklę radziłbyś sobie sam niemal od początku. Rozmiary okazów układają się w wyraźne grupy wiekowe, co pozwala śledzić, jak z roku na rok zmieniały się proporcje czaszki, zębów i skrzydeł. Śmiertelność młodych była zapewne wysoka.

Niebezpieczeństwo spod wody

Kilka płyt wapienia przedstawia ramforyncha splątanego z drapieżną rybą Aspidorhynchus o długim, szpiczastym pysku. Najpewniej ryba zaatakowała pterozaura przy powierzchni, jej pysk uwiązł w błonie skrzydła i oba zwierzęta opadły razem w toksyczną głębię laguny. W tym życiu nie tylko ty polowałbyś na ryby – one też mogły zapolować na ciebie.