Szczur wędrowny
Jako szczur znałbyś każdą rurę, szparę i śmietnik ukryte za fasadą miasta – i z głęboką podejrzliwością traktował wszystko, co nowe pojawi się na twojej trasie.
Podziemny lokator miasta
Szczur wędrowny (Rattus norvegicus), potocznie nazywany kanałowym, pochodzi z północnych Chin i Mongolii. Do Europy rozprzestrzenił się głównie w XVIII wieku i w wielu miastach wyparł mniejszego szczura śniadego (Rattus rattus). Dziś mieszka wszędzie tam, gdzie człowiek gromadzi żywność: w kanałach, piwnicach, gospodarstwach, nasypach kolejowych, na brzegach rzek i pod osiedlowymi śmietnikami. Dorosły waży mniej więcej 250–500 g, a łuskowaty ogon jest nieco krótszy niż ciało.
Kolory widziałbyś słabo, ale słuch miałbyś znakomity, łącznie z ultradźwiękami, do tego doskonały węch i wąsy, którymi mapujesz tunele w ciemności. Przeciśniesz się przez otwór szerokości kciuka, świetnie pływasz i wspinasz się po chropowatych ścianach.
Ostrożny, bystry, towarzyski
Szczury żyją w koloniach z hierarchią, kopiąc systemy nor z kilkoma wyjściami. Działasz głównie nocą i jesz niemal wszystko: ziarno, mięso, odpadki, owady, ślimaki. Kluczową umiejętnością jest neofobia, czyli nieufność wobec nowych przedmiotów i pokarmów. Nieznane jedzenie próbujesz w małej ilości i czekasz; jeśli poczujesz się źle, omijasz je już zawsze. Młode uczą się, co jest bezpieczne, m.in. wąchając oddech innych członków kolonii.
Szczury też się bawią, zwłaszcza młode. W badaniach laboratoryjnych rejestrowano ich ultradźwiękowe popiskiwania podczas zabawy i łaskotania przez badaczy.
Życie na szybko
Samica może się rozmnażać już w wieku dwóch–trzech miesięcy i w dobrych warunkach rodzić mniej więcej co miesiąc, zwykle od sześciu do dwunastu młodych. Mimo to niewiele szczurów dożywa starości. Sowy, koty, lisy, psy, trutki, pułapki, mróz i walki sprawiają, że większość dzikich szczurów ginie przed ukończeniem roku. W laboratoriach, gdzie Rattus norvegicus jest jednym z najważniejszych zwierząt badawczych, żyją dwa–trzy lata.
Dla miasta jesteś jednocześnie sprzątaczem resztek i problemem sanitarnym, bo szczury mogą przenosić m.in. leptospirozę i salmonellę.
