Krowa mleczna

Chodzący fermentor

Bydło domowe pochodzi od tura, dzikiego wołu udomowionego około 10 tysięcy lat temu na Bliskim Wschodzie i niezależnie w Azji Południowej. Ostatnia samica tura padła w 1627 roku w Puszczy Jaktorowskiej na Mazowszu. Współczesna krowa rasy holsztyńsko-fryzyjskiej – czarno-biała, dominująca w polskich oborach – waży około 600–700 kg. Żołądek ma cztery komory. W największej, żwaczu, mikroorganizmy fermentują trawę, siano i kiszonkę; ty zwracasz pokarm jako przeżuwkę i żujesz go ponownie, często siedem i więcej godzin dziennie.

Widzisz niemal dookoła głowy, z martwym polem tuż za sobą. Jesteś zwierzęciem stadnym: krowy zawierają przyjaźnie, wylizują się nawzajem i stresują się w samotności.

Mleczny rytm dnia

Jak każdy ssak, krowa daje mleko dopiero po porodzie. Pierwszy raz cieliłabyś się w wieku około dwóch lat, a potem zwykle raz w roku. W większości gospodarstw mlecznych cielęta oddziela się od matek wkrótce po urodzeniu i odchowuje na preparatach mlekozastępczych – praktyka ta budzi coraz więcej dyskusji o dobrostanie. Dojenie odbywa się dwa–trzy razy dziennie w hali udojowej, a w coraz większej liczbie obór przez robota, do którego przychodzisz, kiedy chcesz.

Wysokowydajna krowa daje w szczycie laktacji ponad 30 litrów mleka dziennie i mniej więcej 8–10 tysięcy litrów rocznie lub więcej. Twój dzień to na przemian jedzenie, przeżuwanie, odpoczynek – leżenie zajmuje 10–14 godzin – i dojenie.

Jak zwykle kończy się ta historia

Naturalnie krowa może dożyć około 20 lat, ale większość krów mlecznych opuszcza stado po trzech–czterech laktacjach, często w wieku pięciu–sześciu lat, gdy spada wydajność albo pojawiają się problemy z płodnością, kulawizny lub zapalenia wymienia. Zwykle trafiają wtedy do rzeźni. W gospodarstwach pastwiskowych i ekologicznych spędzałabyś latem więcej czasu na łące – a krowy, gdy mają wybór, wyraźnie tego szukają.