Archiwista

Cyfrowy rozpad

Papier może przetrwać stulecia; dysk twardy potrafi paść w niecałą dekadę, a formaty plików stają się nieczytelne, gdy znika obsługujące je oprogramowanie. Archiwiści mówią o ryzyku cyfrowych wieków ciemnych. Dzisiejszą odpowiedzią jest nieustanna migracja: kopiowanie danych na nowe nośniki, konwersja formatów, przechowywanie wielu kopii w różnych miejscach i opisywanie metadanymi, czym jest każdy plik.

Istnieją już projekty, które kupują czas. Internet Archive, założone w 1996 roku, zachowało setki miliardów stron internetowych. Globalny Bank Nasion na Svalbardzie, otwarty w 2008 roku w Norwegii, przechowuje próbki nasion roślin uprawnych jako kopię zapasową rolnictwa, a pobliskie Arctic World Archive trzyma dane na taśmie filmowej w dawnej kopalni węgla – w tym otwarty kod złożony tam przez GitHub w 2020 roku.

Nośniki jutra (częściowo spekulacja)

Twoje narzędzia obejmowałyby zapewne nośniki projektowane na tysiąclecia. Microsoft w projekcie Silica zapisuje dane laserem wewnątrz szkła kwarcowego; badaczom udało się też zakodować książki, obrazy i filmy w syntetycznym DNA, które przechowywane w chłodzie i suchości może być niezwykle gęste i trwałe. Zapis i odczyt są wciąż powolne i drogie, więc takie nośniki nadają się do archiwów „zimnych”, nie do codziennego użytku.

Pracując na stacji orbitalnej, archiwista mógłby zarządzać kopią zapasową najważniejszych zbiorów fizycznie oddzieloną od Ziemi – to pomysł pokrewny propozycjom archiwum księżycowego, testowanym już w niewielkich eksperymentach wysłanych na Księżyc.

Co zachować

Najtrudniejsza część nie jest techniczna. Żadne archiwum nie zmieści wszystkiego, więc archiwista decyduje, co jest istotne, czyje historie przetrwają i jak uczynić zapisy zrozumiałymi dla ludzi o innym języku i innych założeniach. Złote płyty Voyagerów z 1977 roku z dźwiękami i obrazami Ziemi to wczesny przykład pisania dla nieznanego czytelnika z przyszłości.